1-4 EKİM-2003-9. Avrupa Beslenme Konferansından Notlar
(Knorr Tebliğinden)

Bir takım önemli ve birbirini doğrulayan deliller, meyve sebze yönünden zengin diyetlerin, vücudun çeşitli kısımlarını etkileyen kanser tiplerinde, risk azaltıcı rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Fazla meyve ve sebze tüketimi, Avrupa toplumunda, örneğin bağırsak kanserinde %18, mide kanserinde %28 risk azaltmada katkıda bulunmaktadır. Meyve, oesophagus ve mide kanseri riskini %30 azaltmaktadır. Meyve sebzelere atfedilen koruyucu mekanizmalar, vücut hücrelerinin genetik materyalinin bozulması ile ilgili son çalışmaları etkilemektedir.

Meyve ve sebzeler, yüksek düzeyde antikanser ajan içerikleri ile vücudun korunma mekanizmalarını, genetik bozulmalara karşı uyarıyor ve kanserojen etkiyi yavaşlatıyor.

Bu faydalı etkinin açıklanması ile ilgili bir çok hipotezler mevcuttur. Birinci, potansiyel koruma faktörü, meyve ve sebzelerde "antioksidant"ların bulunmasıdır. Diğer bir faktör, örneğin metabolik enzim içerikleri olabilir, Lycopone gibi domateste bolca bulunan unsurlar olabilir.

Son olarak, üçüncü hipotez, meyve ve sebzelerin belli genlerin DNA onarım aktivitelerini uyarmasıdır. Özellikle Folic asitin kromozom parçalanmasını önlemede rol aldığı gösterilmektedir.

Her nekadar, bu hipotezler henüz resmen kanıtlanmamış olsa da, kanseri önlemek için fazla meyve ve sebze tüketiminin olumsuz ikincil etkileri olmadığı, kanıtlanmış bir gerçektir.

GÜNDE 5-10 KEZ meyve (veya suyu) & sebze!

US- Natıonal Cancer Institute, ısrarla günde 5-10 kez meyve ve sebze yemenin, Sağlık için ÇOK ÖNEMLİ olduğunu vurgulamaktadır.

Meyve ve sebzeler, vücudun ihtiyacı olan vitamin, mineral ve lifleri içerirler. Aynı zamanda yüzlerce hastalıklara karşı savaşan bitki kimyasallarını içerirler. Tüm bu besinleri ilaç ve benzerleri değil, sadece meyve ve sebzeler bir arada bulundurur.

Bitki kimyasallarının tüm mekanizmaları üzerinde yapılan çalışmalar, net olarak ortaya koymuştur ki;

Farklı renklerdeki meyve ve sebzeler, vitamin ve mineraller ile birlikte, sağlığı korumak için yegane hastalık savaşçısı-bitki kimyasalları ordusudur.

Çeşitli sebze ve meyvelerde bulunan önemli bazı bitkisel kimyasallar şunlardır:

• Carotenoidler-Kırmızı, sarı ve turuncu meyve ve sebzelerde (Domates, havuç gibi)
• Lycopene-Domates esaslı gıdalarda (Domates salçası gibi)
• Lutein ve zeaxanthin-lifli yeşil sebzelerde (Ispanak, marul gibi)
• Flavanoidler- Canlı renkteki meyve ve sebzelerde (Kiraz, vişne, çilek gibi)

MEYVE VE SEBZELER/HASTALIKLAR

ABD'de, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, felç, kanser ve diabet, ölüm sebeplerinin üçte ikisini oluşturmaktadır. Meyve ve sebzece zengin diyetler ve az yağ tüketimi, bu hastalıkların riskinin düşürülmesi ile doğrudan ilişkilidir.

Kanser: Meyve ve sebzece zengin besinlerle beslenen insanlar, birçok kansere karşı (akciğer, ağız, pharyinks, esophagus, mide, bağırsak, rektum, göğüs, pankreas, larynx, mesane) daha az risk taşımaktadır.

Yüksek Tansiyon: Son araştırmalar, yüksek tansiyona sahip kişilerin, günde 8-10 kez meyve ve sebze yemeleri halinde, 1 ay içinde tansiyonlarının düştüğünü göstermektedir.

Felç(inme): Son çalışmalar göstermiştir ki günde 10 kez meyve-sebze yemek, inme riskinin azaltılmasıyla dikkate değer bir biçimde ilişkilidir.

Kalp Hastalığı: En çok meyve ve sebze yiyen insanlar(günde 9-10 kez) dikkate değer bir biçimde günde 2-3 kez yiyenlerden daha az kalp hastalığı riskine sahiptirler.

Diabet: Tip-2 diabet hastalığının gelişmesinde, şişmanlık ve beslenme, iki güçlü faktördür. Bu nedenle günde 9 kez meyve-sebze yiyerek, sağlıklı bir kiloda kalmak önemlidir. Bu adım, sadece Tip-2 diabetin önlenmesine yardımcı olmakla kalmayıp, diabetle

bağlantılı koplikasyonları da kontrol altına alır.

(Kaynak: U.S. Natıonal Cancer Institute)

1 PORSİYON NEDİR?

Günde 9 porsiyon, kulağa çokmuş gibi gelebilir. Fakat, biliniz ki, 1 porsiyon, 1 avucunuza sığabilir:

•  
  • 1 BARDAK %100 MEYVE SUYU(Yaklaşık 170 gr)
  • ORTA İRİLİKTE BİR MEYVE (Bir portakal, küçük bir muz, orta boy bir elma)
  • BİR TABAK YEŞİL SALATA
  • 110 gr pişmiş sebze
  • 110 gr doğranmış meyve veya sebze
  • 55gr kurutulmuş meyve
  • 110 gr pişmiş fasulye veya bezelye

Önerilen günlük porsiyonlar(*)

*US-Tarım Bakanlığı Beslenme Kılavuzu